Coronavirus in Duitsland

25 juni 2020
Wat doen de universiteiten en hogescholen?

Het coronavirus heeft grote invloed op het openbare leven, niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland. Duitse Universitäten en Fachhochschulen hebben diverse maatregelen genomen om de verspreiding van het virus zo veel mogelijk in te perken.

Digitaal zomersemester 

De eerste maatregel die in maart werd genomen was het uitstellen van de start van het zomersemester. Normaalgesproken begint het zomersemester van Duitse universiteiten en hogescholen begin april, maar nu zijn de meeste hogeronderwijsinstellingen rond 20 april (digitaal) begonnen.

Omdat de Duitse regering heeft besloten dat de contactbeperkende maatregelen worden verlengd tot minstens 29 juni, betekent dat, dat er in ieder geval tot dat moment geen fysiek onderwijs kan worden aangeboden op hogescholen en universiteiten. De meeste universiteiten zoals de Universität zu Köln en Universität Leipzig hebben inmiddels gecommuniceerd dat het volledige zomersemester zal plaatsvinden met behulp van online lesgeven. Eventuele bijeenkomsten die in de nabije toekomst wel weer kunnen plaatsvinden zullen dan hoogstens een aanvullingen op het digitale onderwijs zijn.

Op 6 mei heeft de Duitse regering samen met de deelstaten besloten (pdf) dat de deelstaten zelf de verantwoording nemen in het versoepelen van de maatregelen, onder andere op het gebied van hoger onderwijs. Alle versoepelingen zijn alleen mogelijk onder de voorwaarde dat de hygiëne- en afstandmaatregelen van het Robert Koch Instituut (het Duitse RIVM) in acht worden genomen. Universiteiten en hogescholen communiceren zelf hoe ze deze maatregelen precies zullen invullen. 

Hieronder staat voor elke Duitse deelstaat wat de regels omtrent het hogeronderwijs zijn, klik op de links hieronder voor meer informatie. Daarnaast adviseren we je te kijken naar de informatie die jouw hogeschool of universiteit zelf bekend maakt, aangezien dit soms afwijkt van het algemene beleid van de deelstaat. De website My German University heeft een handige lijst waarin voor alle hogeronderwijsinstellingen naar de juiste pagina met informatie rondom het coronavirus wordt verwezen.

  • Baden-Württemberg: Het zomersemester blijft digitaal met alleen indien nodig fysieke aanwezigheid op locatie, zoals in laboratoria. 
  • Beieren: Op de universiteiten en hogescholen in Beieren vinden momenteel geen bijeenkomsten plaats. Activiteiten waarvoor speciale laboratorium- of werkkamers nodig zijn, zijn toegestaan ​​indien er een minimale afstand van 1,5 meter wordt aangehouden.
  • Berlijn: Berlijnse hogescholen en universiteiten gaan beperkt open. Het onderwijs zal digitaal doorgaan, maar werken op de campus is weer mogelijk onder bepaalde voorwaarden. Dit geldt met name voor onderzoek en administratieve werkzaamheden. Elke hogeschool/universiteit beslist en informeert individueel over de specifieke inhoud en timing van de implementatie.
  • Brandenburg: Het onderwijs aan hogescholen en universiteiten mag plaatsvinden, zolang de beperkende maatregelen worden toegepast.
  • Bremen: Het zomersemester zal volledig digitaal verlopen. 
  • Hamburg: De hogescholen en universiteiten blijven gesloten voor persoonlijk onderwijs en openbaar gebruik, met uitzondering van schriftelijke examens onder toezicht, mondelinge en praktische examens en praktische evenementen waarvoor speciale laboratorium- of werkkamers vereist zijn. 
  • Hessen: De hogeronderwijsinstellingen beslissen zelf over hun opening per 9 mei. Vanaf dit moment zijn persoonlijke evenementen weer mogelijk, terwijl tegelijkertijd gebruik moet worden gemaakt van online onderwijs.
  • Mecklenburg-Voor-Pommeren (pdf): De hogescholen en universiteiten blijven grotendeels gesloten maar er wordt een uitzondering gemaakt voor onderwijs waar speciale werkruimtes zoals laboratoria voor nodig is. 
  • Nedersaksen: Het zomersemester vindt digitaal en met zo min mogelijk aanwezigheid plaats. 
  • Noordrijn-Westfalen: Hogescholen en universiteiten geven de colleges dit zomersemester in principe digitaal. Vanaf 11 mei wordt de beperking opgeheven voor speciale lokalen.
  • Rijnland-Palts: Het samenkomen van kleine groepen is mogelijk op universiteiten, bijvoorbeeld laboratoria. Lezingen en seminars vinden digitaal plaats in het kader van universitair zelfbeheer. Vanaf 13 mei kunnen de universiteiten in hun universiteit zelf beslissen of ze de face-to-face events geleidelijk willen uitbreiden.
  • Saarland: De hogeronderwijsinstellingen hebben toestemming om, met naleving van de hygiënemaatregelen, onderwijs in aanwezigheidvorm aan te bieden. Er moet wel altijd rekening worden gehouden met de mogelijkheid om de cursus online aan te bieden. 
  • Saksen: Bij de meeste hogescholen en universiteiten blijft het zomersemester digitaal. Ga voor de actuele stand direct naar de website van de hogeronderwijsinstelling.
  • Saksen-Anhalt: Het onderwijs vindt in de regel nog online plaats, maar kan vanaf 4 mei worden aangevult met fysieke bijeenkomsten indien dit didactisch of inhoudelijk noodzakelijk is. 
  • Sleeswijk-Holstein: Kleine bijeenkomsten, bijvoorbeeld in laboratoria, zijn toegestaan. 
  • Thüringen: Hogescholen en universiteiten geven de colleges dit zomersemester in principe digitaal. Er is alleen bij hoge uitzondering fysiek onderwijs wanneer er geen digitaal alternatief mogelijk is. 

                                                                

Andere maatregelen

Alle grote evenementen (waaronder open dagen) zijn tot minstens eind augustus afgelast. Inmiddels mogen verschillende onderdelen van de hogeronderwijsinstellingen weer (beperkt) open. Veel universiteiten, zoals de Universität Leipzig, hebben ondertussen laboratoria en bibliotheken deels weer geopend voor met name studenten die aan het afstuderen zijn. Dit gebeurt uiteraard met strikte voorzorgsmaatregelen en hygiëneregels. Ook veel mensa's, bijvoorbeeld die van de Universität Heidelberg, zijn weer geopend. Zo kun je de maaltijd ook ter plekke nuttigen als je voldoende afstand houdt van anderen. 

                                       

Sinds 15 juni geeft de Nederlandse regering een geel reisadvies voor reizen naar Duitsland. Dit houdt in dat er veiligheidsrisico's zijn waar op gelet moet worden. Het is minder streng dat het oranje reisadvies wat daarvoor gold, waarbij alleen noodzakelijke reizen waren toegestaan. De quarantainemaatregelen in Duitsland zijn inmiddels afgeschaft: je hoeft niet meer twee weken in zelfquarantaine als je vanuit een EU-land naar Duitsland reist. 

Sinds maandag 27 april is het in elke Duitse deelstaat verplicht om in sommige openbare ruimtes mond- en neusbedekking te dragen. Het verschilt wel per deelstaat hoe ze deze maatregel precies uitvoeren: in Brandenburg is het dragen van een mondkapje alleen in het openbaar vervoer verplicht, terwijl in de meeste andere deelstaten deze verplichting ook in winkels en op markten geldt. Kijk voor meer informatie op de website van het Duitsland Instituut bij de veelgestelde vragen over het coronavirus in Duitsland.

Gevolgen voor Erasmus+

Het programma Erasmus+ heeft bekend gemaakt zo flexibel mogelijk om te gaan met mogelijk uitstel van buitenlandverblijven. Alle maatregelen rondom het coronavirus, zoals een negatief reisadvies en het sluiten van universiteiten, vallen onder "force majeure" volgens de regels van het Erasmus+ programma. Dat betekent concreet dat het gaat om overmacht: het verblijf kan niet zoals gepland plaatsvinden buiten de schuld van de individuele student en onderwijsinstelling om. In het geval van een "force majeure"-situatie mogen onderwijsinstellingen vaak alsnog (een deel van) de toegezegde studiebeurs uitkeren ook als er niet volledig aan de voorwaarden is voldaan door de student. Je kunt meer lezen over "force majeure" in de corona FAQ van Erasmus+. Neem voor informatie over jouw situatie altijd contact op met jouw Nederlandse onderwijsinstelling.

Een aantal Nederlandse hogeronderwijsinstellingen zoals de Universiteit van Amsterdam en De Haagse Hogeschool hebben besloten alle uitwisselingen voor het eerste semester van 2020/2021 te annuleren in verband met de onzekerheid rondom het coronavirus. Voor studenten die een uitwisseling gepland hadden, wordt individueel naar een oplossing gezocht. 

Financiële hulp voor noodlijdende studenten

Studenten in Duitsland kunnen vanaf 16 juni bij de overheid aankloppen voor corona-noodhulp van maximaal 500 euro per maand. De maatregel is bedoeld voor studenten die tijdens de coronacrisis hun bijbaan hebben verloren en in financiële nood zijn geraakt. De hulp geldt voor studenten uit binnen- en buitenland, onafhankelijk van leeftijd en studiejaar. De regeling geldt voor de maanden juni, juli en augustus, studenten moeten het bedrag elke maand opnieuw aanvragen. Lees hier meer over deze regeling.

Wintersemester 2020/2021

Omdat het wintersemester in Duitsland pas op 1 oktober begint, later dan in Nederland, is daarover nog niet zoveel bekend. Het is natuurlijk een onzekere periode en ver vooruit plannen is lastig. Op dit moment lijkt het erop dat het wintersemester zoals gewoonlijk rond 1 oktober zal beginnen. Wel moet er, net als in Nederland, rekening worden gehouden met veel digitaal onderwijs. Zodra er meer bekend is over de precieze invulling van het wintersemester, zal deze pagina worden geupdate.

Open dagen en inschrijven

De deadline voor het inschrijven voor het Wintersemester is normaalgesproken op 15 juli, maar bij sommige Fachhochschulen en Universitäten is, vanwege de huidige situatie, de inschrijfdeadline verschoven. Bij bijvoorbeeld Universität Leipzig loopt het inschrijftermijn dit jaar tot 20 augustus. Mocht jij je willen inschrijven voor een studie in het volgende semester kijk dan voor updates op Hochschulstart.de, Uni-assist.de of op de website van jouw (toekomstige) onderwijsinstelling.

Mocht jij je nog willen oriënteren op alle verschillende scholen en opleidingen, neem dan een kijkje bij dit overzicht van digitale voorlichtingsevenementen. Omdat de open dagen dit jaar zijn afgelast, worden deze dagen nu online georganiseerd. Daarnaast kun je bij veel universiteiteiten en hogescholen persoonlijk digitaal advies krijgen, bijvoorbeeld tijdens webinars of via Whatsapp. Zo hoef je niet naar Duitsland af te reizen om meer te weten te komen over de opleidingen waar jij interesse voor hebt. 

Vragen en antwoorden

Op deze pagina van de Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD) kun je zowel Engels- als Duitstalige informatie vinden over de maatregelen rondom het coronavirus voor internationale studenten, inclusief een lijst met handige links naar informatie die door de overheid wordt verstrekt. In dit persbericht vind je meer informatie over hoe de DAAD omgaat met de situatie, bijvoorbeeld wat betreft hun studiebeurzen. 

DAAD Brussel heeft een pagina waarin ze uitleggen wat de effecten zijn van het virus op onderwijs en onderzoek in de Europese Unie. Hier wordt onder andere ingegaan op het Erasmus+ programma.

Voor Nederlandstalige updates over de situatie in Duitsland kun je de website van het Duitsland Instituut raadplegen, waaronder de pagina met veelgestelde vragen over het coronavirus in Duitsland.

Houd voor de meest recente updates van jouw universiteit of hogeschool de desbetreffende website en sociale media-kanalen goed in de gaten. Vooral op Instagram en Twitter worden regelmatig updates geplaatst.

   

Heb je specifieke vragen over de praktische gevolgen van het coronavirus voor jouw verblijf in Duitsland? Je kunt het beste de universiteit of Fachhochschule benaderen waar je gaat studeren. Het juiste aanspreekpunt daarvoor is het  ‘international office’. In deze database van de DAAD vind je de juiste contactgegevens (zoek de betreffende  studie en kijk onder het kopje “Kontakt”). Indien je met reisrestricties te maken krijgt als je terug naar Nederland wilt, kun je het beste contact opnemen met het 'international office' van jouw Nederlandse instelling voor advies. Hier kun je ook terecht voor vragen over de noodzaak tot uit- of afstel van een buitenlandverblijf.

Daarnaast kun je natuurlijk contact opnemen met ons, de Duitslanddesk, via duitslanddesk-dia@uva.nl en wij zullen proberen je zo goed mogelijk te helpen.


top